(İZMİR) – İzmir Büyükşehir Belediyesi, kamuoyunda ‘Basmane Çukuru’ olarak bilinen gayrimenkulün Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından ihaleye sunulmasıyla ilgili olarak yaptığı açıklamada, belediyenin haklarının satılmadığını, aksine korunduğunu ve bağımsız bir kamu yapısına dönüştürülmesinin hedeflendiğini ifade etti.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane çukuru olarak tanınan taşınmazın TMSF tarafından ihale edilmesine dair değerlendirmelere yönelik bir açıklama yaptı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Kamuoyunda uzun yıllardır ‘Basmane Çukuru’ olarak bilinen taşınmazın TMSF tarafından ihale edilmesi üzerine basında ve sosyal medyada yapılan değerlendirmeler dolayısıyla kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi gerektiği düşünülmüştür. Öncelikle belirtmek isteriz ki, söz konusu ihale, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bir gayrimenkul veya belediye hakkı satışı değildir. TMSF, ilgili şirketlere ait haczedilmiş mülkler ile bunlarla bağlantılı sözleşmelerden oluşan “Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü” (TİB) satışa sunmaktadır. Belediyemiz bu ihalenin satıcısı konumunda değildir.
TİB İHALESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE BASMANE AÇISINDAN AMACI
Ticari ve iktisadi bütünlük ihalesi, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 134. maddesi ve ilgili mevzuat çerçevesinde TMSF’nin kamu alacaklarının tahsili amacıyla yürüttüğü özel bir cebri satış yöntemidir. İhale konusu, yalnızca boş bir arsanın el değiştirmesi değil; şirketlere ait haczedilmiş varlık unsurları ve bunlara bağlı sözleşmelerden oluşan bir bütündür.
Bu nedenle işlemin hukuki adı ‘satış ihalesi’ olmakla birlikte, Basmane açısından ihale mevcut kat karşılığı inşaat ilişkisini yürütmek ve projenin tamamlanmasını sağlayacak yatırımcının belirlenmesini sağlamaktadır. İhaleyi kazanacak yatırımcının, ihale ve protokol koşulları çerçevesinde belediyemize karşı yapım, teslimat ve tapu işlemlerini üstlenmesi beklenmektedir. Burada belediyemizin bedel ödeyerek bir bina satın alması veya kendi taşınmazını satışa çıkarması durumu söz konusu değildir. Amaç, geçmiş sözleşmelerden doğan hakkımızın karşılığı olan bağımsız Belediye Hizmet Binasının yatırımcı tarafından inşa edilip belediyemize teslim edilmesi ve tapuda güvence altına alınmasıdır. İhale hukuken bir TİB satışı; ancak belediyemiz açısından mevcut sözleşmesel yükümlülüklerin hayata geçirilmesine yönelik yatırım sürecinin bir aşamasıdır.
“BU İLK TİB İHALESİ DEĞİLDİR”
Basmane alanının bugün ilk kez TMSF tarafından ihale konusu yapıldığına dair yorumlar yanlıştır. Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü daha önce üç kez satışa çıkarılmıştır; 19 Ocak 2016 tarihinde yeniden ihaleye verilmiştir. O tarihteki ihale de projenin tamamlanmasını sağlayacak şekilde sonuçlandırılamamıştır. Bugünkü süreç ise ilk defa alınmış bir satış kararından değil, önceki girişimlerle çözülemeyen hukuki ve fiili belirsizliklerin giderilmesi gereğinden kaynaklanmaktadır. Bu sefer önemli olan husus, belediyemizin mevcut hakkının bağımsız yapı, yapım süresi, teslimat, tescil ve teminat hükümleriyle somutlaştırılmasıdır.
“BASMANE’NİN YAPILAŞMA KARARLARI BUGÜN ALINMADI”
Basmane alanının planlama geçmişi yaklaşık kırk yıl öncesine dayanmaktadır. Alan 1985 tarihli uygulama imar planında özel projeye göre yapılaşmaya konu edilmiştir; 1986 yılında yapılan plan değişikliğiyle emsal 5 olarak serbest yükseklik ile özel projeye göre uygulama esasları belirlenmiştir. 1991 tarihli nazım imar planında ise eski ESHOT garaj alanının otel ve kongre merkezi olarak kullanılması öngörülmüştür. Dolayısıyla Basmane alanında yapılaşma hakkı mevcut Belediye Yönetimimiz döneminde tanınmamış olup daha önce yapılaşmaya kapalı olan bu alan günümüzde imara açılmamıştır. Alanın imar geçmişi ile TMSF’nin satış işlemi hukuken birbirinden farklı konulardır. 1997 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi ile yüklenici firmalar arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmış; sonraki yıllarda ortaya çıkan imar ruhsatı, mülkiyet sorunları ve yargı uyuşmazlıkları nedeniyle ana proje tamamlanamamıştır. Bununla birlikte bazı edimlerin geçmişte yerine getirilmiş olması da sözleşmesel ilişkinin göz ardı edilemeyecek bir boyutudur.
“BELEDİYEMİZİN YÜZDE 30’LUK HAKKI KORUNMAKTADIR”
2009 yılında dönemin Belediye Başkanı Sayın Aziz Kocaoğlu döneminde yapılan düzenleme ile belediyemizin projeden kaynaklanan hakkı yüzde 11’den yüzde 30’a yükseltilmiş olup bu hakkın Belediye Hizmet Binası olarak değerlendirilmesine karar verilmiştir. Bu kazanım belediyemizin tarihi açıdan önemli bir sözleşmesel hakkıdır. Tapuda belediyenin yüzde 11 oranında pay sahibi olduğu durum ile ilgili şirketlerin yüzde 89 pay sahibi olması arasında fark bulunmaktadır; ayrıca belediyenin kat karşılığı inşaat ilişkisinden kaynaklanan yüzde 30’luk hakkı aynı hukuki kavram değildir. Bu oranların karıştırılması mevcut mülkiyet durumunun yanlış yorumlanmasına neden olmaktadır.
Belediyemiz ile yüklenici firmalar arasında imzalanan ve TMSF’nin kamu alacaklısı sıfatıyla katıldığı Protokolün asıl amacı geçmişten gelen yüzde 30’luk hakkın azaltılması değil bu hakkın bağımsız, kullanılabilir ve tapuda güvence altına alınmış bir kamu yapısına dönüştürülmesidir. Protokol kapsamında toplamda 104.000 metrekare emsale esas inşaat alanının yüzde 30’una tekabül eden 31.200 metrekarelik alan bağımsız Belediye Hizmet Binası olarak inşa edilecektir.
“TMSF İHALESİNİN BEDELİ BELEDİYEMİZİN HAKKININ SATIŞ BEDELİ DEĞİLDİR”
TMSF tarafından ilan edilen muhammen bedel olan 75 milyon ABD doları tutarı, belediyemizin yüzde 30’luk hakkına biçilen bir satış bedeli değildir. Bu rakam TMSF’nin kendi alacaklarını tahsil etmek amacıyla satışa sunduğu ticari yapılara belirlenen başlangıç fiyatıdır. Belediyemiz açısından en önemli nokta bağımsız hizmet binasının bedelsiz yapılmasıdır.
Dahası yatırımcının üstleneceği yükümlülüklerin banka teminat mektubu gibi güvencelerle korunması öngörülmektedir ki bu güvencelerin kapsamı Protokol uyarınca izlenecektir.
Bunların yanı sıra ihale ilanının yayımlanması yatırımcının tüm hakları fiilen elde ettiği anlamına gelmez; çünkü ihaleyi kazanan firmanın üstleneceği yükümlülükler ayrıca izlenecektir.
Belediyemiz haklarının yalnızca kağıt üzerinde kalmaması için gereken adımları atmayı sürdürecektir.
“DEVAM EDEN HUKUKî UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ KAMU YARARININ BİR PARÇASIDIR”
Basmane bölgesine dair yaklaşık otuz yıldır devam eden anlaşmazlıklar tapu kayıtlarını, eski sözleşmelerden doğan talepleri etkilemektedir.
Uzun süreli belirsizlikleri gidermek adına çözüm odaklı yaklaşımlar geliştirilmiştir.
Her iki taraf için de sağlıklı sonuçların elde edilebilmesi adına gerekli adımlar atılacaktır.
“BASMANE’NİN ÇÖZÜMÜ KÜLTÜRPARK’IN GELECEĞI AÇISINDAN DA ÖNEMLIDIR”
Basmane’de bağımsız bir Belediye Hizmet Binası kurulması sadece taşınmaz üzerindeki haklarımızın korunmasından ibaret değil; aynı zamanda Kültürpark içerisindeki çeşitli hizmet binalarının yenilenmesine de katkıda bulunacaktır.
Böylelikle kentin merkezindeki hizmetlerin modern biçimde toplanması sağlanacak ayrıca yeşil alanların artırılması mümkün olacaktır.
“AMACIMIZ İZMİR’İN HAKKINI KORUMAK VE KIRK YILLIK SORUNU ÇÖZMEKTIR”
Basmane meselesi yıllardır çeşitli yönetimler altında çözüm arayışları içinde olmuştur.
Bugünkü çalışmalarımız geçmişte edinilen kazanımları daha da güçlendirmeyi hedeflemektedir.
Kamuoyunda farklı görüşlerin olması doğal olmakla birlikte önemli olan bu fikirlerin ne yönde şekilleneceğidir.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ise geçmişten gelen haklarını koruyarak bunu gerçekleştirmek için gerekli adımları atmaya devam edecektir.
